AVAL

AVAL
Teminatlar, alacaklılara güvence sağlayarak kredi ihtiyacı içinde olanların krediye erişmelerini kolaylaştırmaktadır. Aval de kambiyo senetlerine özgü bir kişisel teminat türüdür.
Aval, 3.kişinin ya da poliçede imzası bulunanlardan birinin müteselsil sorumluluk hükümlerine göre senet bedelinin tamamı veya bir kısmının üstlenilmesidir. Yani aval bir başkasının borcu lehine verilen bir teminat niteliğindedir. Aval senedin ödeneceğine dair güvence verilmek sureti ile kambiyo senetlerine tedavül kolaylığı sağlamaktır.  6102 sayılı TTK’nın 700-702 maddelerinde düzenlenmiştir. Aval veren kişi için avalist terimi kullanılmaktadır. Bir borçlu için birden fazla kişi avalist olabilmektedir.
Avalin Maddi Şartları

Avalin Şekli Şartları     
Aval Verenin Sorumluluğu
Aval verenin sorumluluğu senetten doğmaktadır. Avalin oluşumunu sağlayan aval verenin tek taraflı hukuki işlemidir.
Aval verenin sorumluluğunun niteliği bakımından aynı zamanda Yargıtay uygulamasına göre de hamilin senet bedelinin ödenmesini senetten sorumlu olanlardan talep edebilmesi için yerine getirmesi gereken yükümlülüklere ve senetten sorumlu olanlara başvuru sırasına göre “asıl borçlu-başvuru borçlusu” ayrımı yapılmaktadır. Yani hamil, senet bedelinin ödenmesi için senedin ibraz suretiyle öncelikli olarak başvurması gereken sorumlular mevcuttur. Bu sorumlular edimleri yerine getirmezse hamil belirli yükümlülükleri yerine getirerek diğer sorumlulara başvurma hakkını haiz olacaktır.
Kambiyo senetlerinden bonoda düzenleyen, poliçede ise kabul eden muhatap senedin asıl borçlusu olmaktadır. Ancak bunların lehine aval verenler ile yetkisiz veya yetkisini aşan temsilcileri ve asıl mirasçıları varsa bunlar da kambiyo ilişkisinde asıl borçlulardır. Başvuru borçluları ise asıl borçlular dışında kalan senet borçlularıdır. TTK Md 702/1 uyarınca aval veren, lehine aval verdiği kişiye göre asıl borçlu veya başvuru borçlusu konumunda olabilecektir.
Hamil, TTK Md 730’daki süreleri kaçırırsa başvuru borçlularına başvurma imkanı ortadan kalksa bile kabul eden muhatap ve bonoda düzenleyen lehine aval veren kimse sorumlu olmaya devam etmektedir.
Aval Veren Bakımından Sorumluluğun Doğması  
Aval veren bir başvuru borçlusudur. Hamilin avaliste başvurma hakkının doğması bakımından bazı şartlar mevcuttur:
Maddi şart olarak; senedin ödenmemesi olgusuna ek olarak poliçenin kabul edilmemesi ve senedin ödeneceğinin vadeden önce şüpheli hale gelmesi halleri seçimlik olarak düzenlemiştir. Bu hallerden herhangi birinin gerçekleşmiş olması, hamilin başvurma hakkının maddi şartının oluşması bakımından yeterlidir.
Şekli şart olarak ise; TTK m. 714 uyarınca, kabul etmeme veya ödememe halinin, kabul etmeme veya ödememe protestosu denilen resmi bir belge ile belgelenmesi zorunludur. TTK m. 715 uyarınca, protestonun noterlikçe, TTK m. 716’da belirtilen içerikte düzenlenmesi gerekmektedir. Protestonun çekileceği süreler ise senedin vade türüne göre değişmektedir. Protesto süreleri, TTK m. 731/1 uyarınca mücbir sebep halinde uzar.
Bunlara ek olarak bir de ihbarı içeren düzen şartı bulunmaktadır. Poliçe ve bonoda, kabul etmeme ve ödememe durumlarının varlığı halinde bunların senetten sorumlu olan kişilere bildirilmesi gerekmektedir. TTK m. 723/1 uyarınca “ Hamil, protesto gününü veya poliçede “gidersiz” kaydı mevcut ise, ibraz gününü izleyen dört iş günü içinde, kabul etmeme veya ödememe hâllerini, kendi cirantasına ve düzenleyene ihbar etmek zorundadır.”
Aval Verenin Sorumluluğunun Sona Ermesi
  1. Kambiyo senedinin ödenmesi: Poliçenin muhatap tarafından tamamen ödenmesiyle, kambiyo senedinden doğan borç sona erer ve poliçe, kıymetli evrak vasfını kaybeder. Poliçenin muhatap tarafından değil de, bir müracaat borçlusu tarafından ödenmesi halinde ise ödemeyi yapanın, lehine aval verilen veya bu kişiye karşı sorumlu olanlardan biri olması durumunda aval verenin sorumluluğu son bulacaktır.
  2. Kambiyo senedinin zayi olması: Poliçenin zayi olması durumunda da aval verenin borcu, kabul eden lehine aval vermediği müddetçe sona ermektedir. Şöyle ki; Türk Ticaret Kanunu’nun 764/2. maddesinde iptaline karar verilmiş olan poliçeye dayanarak, dilekçe sahibinin yalnızca kabul eden muhataba başvurabileceği düzenlenmiştir.
  3. Hamilin başvurma hakkının düşmesi: Aval veren, kimin lehine aval verirse versin bir başvuru borçlusudur. TTK m. 730’da düzenlenen durumlardan birinin gerçekleşmesi halinde, hamilin başvurma hakkı düşer. Dolayısıyla hamil, aval verene de başvuramaz.
  4. Zamanaşımı: Poliçe ve bonodan doğan alacak hakkı kural olarak zamanaşımına tabidir. TTK m. 749 uyarınca poliçe ve bonoda üç tür zamanaşımı süresi söz konusudur. TTK m. 749/1 uyarınca “Poliçeyi kabul edene karşı ileri sürülecek poliçeden doğan istemler, vadenin geldiği tarihten itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. 749/2 uyarınca  “Hamilin, cirantalarla düzenleyene karşı ileri süreceği istemler, süresinde çekilen protesto tarihinden veya senette “gidersiz iade olunacaktır” kaydı varsa vadenin dolduğu tarihten itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Ve 749/3 uyarınca “Bir cirantanın başka cirantalarla düzenleyen aleyhine ileri süreceği istemler, cirantanın poliçeyi ödediği veya poliçenin dava yolu ile kendisine karşı ileri sürüldüğü tarihten itibaren altı ay geçmekle zamanaşımına uğrar.”
Aval Verenin Hakları
Aval verenin, senedin, makbuzun ve teminatların verilmesini isteme hakkı, protestodan muafiyet kaydı koyma hakkı ve başvurma hakkı bulunmaktadır.
Başvurma hakkı kapsamında aval veren, poliçe bedelini ödediği takdirde poliçeden dolayı lehine taahhüt altına girmiş olduğu kişiye poliçe gereğince sorumlu olan kişilere karşı poliçeden doğan hakları iktisap eder.
Aval veren poliçe bedelini ödediği anda, poliçeden doğan hakları iktisap ettiğinden hamilin haklarına halef olmaz veya lehine aval verilenin haklarını iktisap etmez. Poliçe bedelini ödeyen aval veren, lehine aval verilene ve ona karşı sorumlu olanlara poliçenin hamili olarak başvurabilir.  

Makalelerimiz

  • TAM İKİ TARAFA BORÇ YÜKLEYEN SÖZLEŞMELERDE BORÇLUNUN TEMERRÜDÜ
  • AVAL
  • SOSYAL MEDYA DÜZENLEMESİ HAKKINDA
  • TÜKETİCİ ARABULUCULUK DAVA ŞARTI HAKKINDA
  • İMAR PLANINA İTİRAZ PROSEDÜRÜ
  • ​COVİD-19 NEDENİYLE İŞ HUKUKUNDA TELAFİ ÇALIŞMASI UYGULAMASI
  • ​COVİD-19 NEDENİYLE İŞ HUKUKUNDA İŞ KAZASININ DEĞERLENDİRMESİ
  • COVİD-19 NEDENİYLE İŞ HUKUKUNDA ÜCRET DEĞİŞİKLİĞİ VE İŞ YERİ DEĞİŞİKLİĞİ
  • ​KISA ÇALIŞMA VE KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ
  • COVID-19 VİRÜSÜ SONRASI YAPILAN DÜZENLEMELERE GÖRE İŞVERENİN HAKLARI
  • Etiketler

  • aval
  • çek
  • senet
  • kambiyo
  • taahhüt
  • icra
  • avukat
  • gaziantepavukat.